Powrót

Katar – mity i fakty

katar

Katar, czyli nieżyt nosa, to nieprzyjemna dolegliwość wywołana stanem zapalnym błony śluzowej nosa, który może mieć wiele przyczyn (1). Wokół kataru narosło wiele mitów, bo nadal niektórzy uważają, że nie trzeba go leczyć. Czym jest katar i jakie są mity i fakty z nim związane?
 

Objawy kataru

 
Najczęstszym pierwszym objawem nieżytu nosa jest wodnista wydzielina, która gęstnieje z postępem choroby. Następuje również blokada nosa – na początku częściowa, a później całkowita – na skutek obrzęku błony śluzowej oraz kichanie. W niektórych przypadkach objawem jest również kaszel spowodowany podrażnieniem przez spływającą po tylnej ścianie gardła wydzielinę z nosa lub towarzyszącą nieżytowi dodatkową infekcję gardła. Niektórzy pacjenci odczuwają bóle głowy i skarżą się na zapalenie spojówek oraz nadmierne łzawienie (1).
 

Katar trwa 7 dni

 
To nie do końca prawda. Owszem, w przypadku przeziębienia lub grypy, katar może trwać 7 dni, czyli tyle ile trwa infekcja. Jednak katar alergiczny może utrzymywać się nawet przez cały rok, choć zwykle trwa tyle, ile wynosi okres występowania w środowisku alergenu, na który uczulony jest chory. Z kolei katar emocjonalny może trwać tylko kilka godzin, a katar zawodowy nawet kilka lat, bo jest wywoływany przez czynniki, z którymi chory ma kontakt każdego dnia w pracy (chemiczne: dwutlenek siarki, arsen, chrom, siarkowodór, formalina, żywice epoksydowe, izocyjaniany; czynniki biologiczne: środki grzybobójcze, pestycydy, detergenty; czynniki klimatyczne: gorące lub zimne powietrze, gwałtowne zmiany temperatur, promieniowanie podczerwone (1, 2, 3).
 

Katar to katar i trzeba go przeczekać?

 
To mit! Ze względu na czynniki wywołujące katar, wyróżniamy co najmniej trzy rodzaje nieżytów nosa, które dzielą się jeszcze na podrodzaje:

  • katary alergiczne,
  • katary infekcyjne,
  • katary inne (3).

 

Przez to, że nieżyty nosa mają różnorodne przyczyny, należy je leczyć w różny sposób:

  • nieżyt infekcyjny – leczenie: leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa stosowane miejscowo (ksylometazolina, oksymetazolina), leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa stosowane doustnie (pseudoefedryna), leki przeciwhistaminowe (np. deksbromfenyramina, cetyryzyna),
  • nieżyt alergiczny – leczenie: unikanie w miarę możliwości substancji wywołujących objawy oraz stosowaniu leków antyalergicznych (preparaty o działaniu antyhistaminowym: cetyryzyna, loratadyna, feksofenadyna, rupatadyna oraz steroidy donosowe),
  • nieżyt idiopatyczny – leczenie: leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy donosowe, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, leki przeciwcholinergiczne,
  • nieżyt NARES (zespół niealergiczego nieżytu nosa z eozynofilią) – leczenie: glikokortykosteroidy donosowe, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, leki przeciwleukotrienowe,
  • nieżyt zawodowy – leczenie: zmiana miejsca pracy, leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy donosowe,
  • nieżyt hormonalny – leczenie: glikokortykosteroidy donosowe, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa
  • nieżyt polekowy – leczenie: odstawienie leku wywołującego, glikokortykosteroidy donosowe,
  • nieżyt wywołany działaniem środków drażniących – leczenie: unikanie czynników drażniących, glikokortykosteroidy donosowe, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa,
  • nieżyt wywołany działaniem żywności – leczenie: unikanie pikantnych potraw, leki przeciwcholinergiczne, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa,
  • nieżyt emocjonalny – leczenie: leki uspokajające, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, leki przeciwcholinergiczne,
  • nieżyt zanikowy: unikanie czynników drażniących, leki mukolityczne, inhalacje solankowe, natłuszczenie błony śluzowej nosa (1, 2, 3).

 
Powszechnie uważa się, że katar to nic nie znacząca przypadłość, którą można zignorować, bo i tak sama minie. Jednak jest wiele rodzajów kataru, które mogą być sygnałem, że zaczynamy chorować na alergię lub w organizmie rozwija się infekcja wirusowa lub bakteryjna. Dlatego warto obserwować objawy kataru i w razie potrzeby zgłosić się do lekarza.

 

  1. Zagor M. Nieżyt nosa. https://otolaryngologia.mp.pl/choroby/choroby-nosa-i-zatok/105992,niezyt-nosa Data dostępu: 15.03.2017
  2. Mejza F. Grypa i przeziębienie. http://grypa.mp.pl/grypasezonowa/61825,grypa-i-przeziebienie Data dostępu: 15.03.2017
  3. Jurkiewicz D, Zielnik-Jurkiewicz B. Niealergiczne nieżyty nosa. http://esculap.com/publication/126345/Niealergiczne_nie%C5%BCyty_nosa Data dostępu: 15.03.2017