Powrót

Alergiczny nieżyt nosa sezonowy i całoroczny

alergiczny nieżyt

Katar wiosną i latem? Wiele osób zmaga się z alergicznym sezonowym nieżytem nosa, ale katar alergiczny może trwać przez cały roku. Jak rozpoznać alergiczny nieżyt nosa i co zrobić, żeby złagodzić jego objawy?
 
Co to jest alergiczny nieżyt nosa?
 
Katar alergiczny jest stanem zapalnym błony śluzowej nosa i zatok, którego przyczyną są alergeny wziewne. Kontakt z alergenami sprawia, że komórki zapalne w ciele człowieka wytwarzają swoiste IgE. Następnym etapem jest nadmierna reakcja układu immunologicznego na występujące w środowisku alergeny. To prowadzi do reakcji alergicznej, której objawem jest alergiczny nieżyt nosa (1). Szacuje się, że alergiczny nieżyt nosa dotyka od 10 do 25% populacji ludzkiej, co sprawia, że jest uznawany za najczęstszą chorobę alergiczną świata (2). Na alergiczne nieżyty nosa cierpią najczęściej ludzie młodzi (do 20. roku życia) i dzieci, a także osoby w podeszłym wieku. Chorzy na katar sienny 2-3 razy częściej zapadają na astmę (1).
 
Klasycznymi objawami alergicznego nieżytu nosa są:

  • wodnisty wyciek z nosa,
  • świąd,
  • kichanie i blokada nosa, czemu towarzyszą często objawy ze strony spojówek (3).
  •  

Zauważenie któregokolwiek z objawów powinno być sygnałem, że możemy chorować na alergiczny nieżyt nosa. Należy wtedy przerwać jak najszybciej kontakt z alergenem – jeśli jesteśmy w stanie określić, co jest alergenem. Doraźnie wskazane jest zastosowanie leku obkurczającego naczynia nosa (zmniejsza zatkanie nosa) lub leku przeciwhistaminowy (nie przerywa już obecnych objawów, ale zapobiega ich narastaniu – zwłaszcza kichania, świądu nosa czy wycieku z nosa), które dostępne są np. w postaci sprayu. Docelowo powinniśmy zgłosić się do lekarza w celu wykonania dokładnej diagnostyki (1).
 

Nieżyt nosa całoroczny i sezonowy

 
Całoroczny nieżyt nosa jest najczęściej wywoływany przez: alergeny roztoczy kurzu domowego gatunków Dermatophagoides farinae i pteronyssinus, alergeny zwierząt domowych – sierści, naskórka i śliny kota, psa, rzadziej konia, chomika, świnki morskiej oraz pióra ptaków. Do tego typu nieżytu mogą prowadzić również alergeny karaluchów i grzybów pleśniowych (3).
 
Sezonowy alergiczny nieżyt nosa, nazywany często katarem siennym, objawia się świądem, kichaniem i wodnistym wyciekiem z nosa. Dodatkowymi objawami mogą być zaczerwienienie spojówek i łzawienie. Katar sienny charakteryzuje się regularnością występowania i tym, że jego objawy trwają od 10 do 12 tygodni. Do alergenów sezonowych zaliczamy: pyłki traw, drzew, krzewów, chwastów i zbóż. Uczulenie sezonowe mogą wywoływać też zarodniki grzybów pleśniowych: Clacidosporium, Alternaria, Aspergillus i Penicillium. Warto pamiętać, że w słoneczne, ciepłe i suche dni w powietrzu występuje więcej alergenów pyłków, a dni chłodne i deszczowe grzybów. Badania epidemiologiczne wskazują, że najczęściej uczulające alergeny sezonowe to: żyto, bylica, leszczyna i brzoza (3).
 

Ze względu na czas trwania objawów alergiczne nieżyty nosa możemy podzielić na:

     

  • okresowe – trwające więcej niż 4 dni w tygodniu, ale mniej niż 4 tygodnie,
  • przewlekłe – trwające więcej niż cztery tygodnie z objawami utrzymującymi się co najmniej przez 4 dni w tygodniu (1).

 

Ze względu na rodzaj objawów alergiczne nieżyty nosa możemy podzielić na:

     

  • łagodne (chory odczuwa objawy, ale nie przeszkadzają mu one w codziennym funkcjonowaniu),
  • umiarkowane lub ciężkie (stopień dolegliwości zależy od subiektywnej oceny, czy chorego dotknęły objawy tj.: zaburzenia snu, trudności w wykonywaniu codziennych czynności lub uprawianiu sportu czy innych form rekreacji, trudności w pracy lub nauce, uciążliwe bóle głowy) (1).

 
Nos jest organem, który oczyszcza, przewodzi, ogrzewa i nawilża wdychane przez człowieka powietrze. To tu dochodzi do pierwszego kontaktu z różnymi czynnikami środowiskowymi, a nos jest skuteczną barierą immunologiczną. Alergiczny nieżyt nosa nie jest co prawda zagrożeniem życia dla chorego, ale może prowadzić do rozwoju innych chorób układu oddechowego, a zwłaszcza astmy oskrzelowej oraz pogarszać jakość życia. Dlatego bardzo ważna jest wczesna diagnostyka i przeciwdziałanie alergicznym nieżytom nosa (2).

     
     

  1. Świerczyńska-Krępa M. Alergiczny nieżyt nosa. http://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/57586,alergiczny-niezyt-nosa Data dostępu: 15.03.2017
  2. Rutkowski R, Kosztyła-Hojna B, Rutkowska J. Alergiczny nieżyt nosa — problem epidemiologiczny, ekonomiczny i społeczny XXI wieku. Pneumologia i Alergologia Polska. 2008;5(76):348-352
  3. Bocheńska-Marciniak M. Alergiczny nieżyt nosa – wiodąca choroba alergiczna XXI wieku. http://esculap.com/publication/125855/Alergiczny_nie%C5%BCyt_nosa_-_wiod%C4%85ca_choroba_alergiczna_XXI_wieku Data dostępu: 15.03.2017